Ιβηρική, Ελλάδα, Φοινίκη. Τρεις πολιτισμικές περιοχές της αρχαίας Μεσογείου που η θάλασσα δεν τις χώριζε αλλά τις έφερνε συνεχώς σε επαφή. Τεχνίτες, γνώσεις, τεχνικές, αντικείμενα κυκλοφορούσαν από τα παράλια της μιας περιοχής σε εκείνα της άλλης, και η Κυρία του Έλτσε είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα της γόνιμης αλληλεπίδρασης αυτών των ανταλλαγών.
Ανακαλύφθηκε τυχαία στις 4 Αυγούστου 1897 στην αρχαία ιβηρική Ελίκη, σε μικρή απόσταση από το Έλτσε νότια του Αλικάντε. Αρχικά, εκτέθηκε στο Λούβρο και έπειτα επέστρεψε στην Ισπανία, στο Μουσείο του Πράδο. Θεωρείται όχι μόνο ένα από τα σημαντικότερα έργα ιβηρικής τέχνης, αλλά και σύμβολο της Ισπανίας.
Η Κυρία του Έλτσε μέσα στους αιώνες προκάλεσε πολλές συζητήσεις και ερμηνείες στον κόσμο της αρχαιολογίας. Λόγω της ιδιαιτερότητας των κοσμημάτων της, οι απλοί άνθρωποι του Έλτσε είδαν σε εκείνη μια «Μαυριτανή βασίλισσα». Ο Γάλλος αρχαιολόγος Πιερ Παρίς διέκρινε σε αυτή «ένα πραγματικό ελληνικό κάλλος», ενώ το φρανκικό καθεστώς χρησιμοποίησε το μνημείο ως μαρτυρία της αδιάλειπτης συνέχειας του ιβηρικού πολιτισμού στην Ισπανία.
Η ιστορία της Κυρίας του Έλτσε είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η αρχαιολογία συνδιαμορφώνει την πολιτισμική ιστορία και τα εθνικά αφηγήματα.
